Trump’tan yeni gümrük füzesi

ABD’de Başkan Donald Trump yönetimi, dün ticaret savaşında yeni bir adım atarak “zorla çalıştırmayı önlemede yetersiz kaldıkları” gerekçesiyle 60 ülkeye yüzde 10 ila 12.5 arasında değişen yeni gümrük vergileri uygulama kararı aldı. Washington’ın bu yılın başında uygulamaya koyduğu ve aynı gün saat 00.01’de süresi dolan küresel yüzde 10’luk gümrük vergilerinin yerini alan tarifeler, ABD’nin pek çok ticaret ortağının da tepkisini çekti.

TÜRKİYE DE LİSTEDE 

ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), yeni düzenlemenin ABD ithalatının yaklaşık yüzde 99’unu oluşturan 60 ticaret ortağını kapsadığını açıkladı. Aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 38 ülkeye yüzde 12.5 oranında gümrük vergisi uygulanırken, Kanada, İngiltere, Hindistan, Meksika ve Arjantin’in de yer aldığı ülkelere ise yüzde 10 vergi getirildi. Yeni vergilerden petrol ve doğalgaz ile gübre ve bazı gıda ürünleri muaf tutuldu. Çelik ve alüminyum gibi ABD’nin halihazırda sektörel gümrük vergilerine tabi tuttuğu ürünler de kapsam dışı bırakıldı.

ÇOKTAN ZAMANI GELDİ 

Washington, yeni tarifelerin gerekçesi olarak ise “sözkonusu ülkelerin zorla çalıştırmayla üretilen mallara yönelik yasakları yeterince uygulamamasını” gösterdi. Uzmanlara göre Trump yönetimi, bu durumun “Amerikan şirketlerine karşı haksız bir rekabet avantajı yarattığını” savunuyor. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer da yaptığı açıklamada, “ABD yaklaşık yüz yıldır zorla çalıştırmayla üretilen malların ithalatına yasak uyguluyor ve bunu titizlikle denetliyor. Ticaret ortaklarımızın da aynısını yapmasının zamanı çoktan geldi” ifadelerini kullandı.

KARARA TEPKİ YAĞDI

Öte yandan Washington’un hamlesine tepkiler de gecikmedi. Brezilya, tarifeyi gerekçesiz olarak nitelendirirken Avustralya ise tamamen haksız olduğunu savunundu. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise “kararı şaşkınlıkla karşıladığını ve Washington’un gerekçesinin mantıklı olmadığını” belirtti. Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Mao Ning ise, “Çin’de sözde zorunlu çalışma diye bir şey yok ve bunu siyasi manipülasyon için bahane olarak kullanılmasına karşıyız” ifadelerini kullandı.

KARŞI DAVA AÇILDI

Öte yandan Trump yönetiminin 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 301. Bölümü kapsamında ülkenin 60 ticaret ortağına getirdiği gümrük vergilerine karşı dava açıldı. İki işletme tarafından ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesinde açılan toplu davada, yeni gümrük vergilerinin yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmesi istendi.

Trump, geçen yıl küresel ticaret açığını gerekçe göstererek neredeyse tüm ülkelerden yapılan ithalata ek vergiler getirmişti. Ancak Yüksek Mahkeme’nin bu kararı yetki aşımı olarak değerlendirmesinin ardından, 1974 Ticaret Yasası’nın 122’nci Maddesi uyarınca 150 gün süreli geçici vergiler devreye sokulmuştu. Sözkonusu vergiler dün sona ermişti. Yeni tarifeler ise aynı yasanın ABD ticaretini sınırlayan uygulamalara müdahale edilmesine izin veren 301 ‘inci maddesine dayandırıldı.

TAHRAN’DAN WASHINGTON’A ‘PARALARI KULLANMA’ UYARISI

İRAN Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nda gemi ve yüklerde oluşabilecek zararların dondurulmuş İran varlıklarından karşılanacağı yönündeki açıklamasına sert tepki gösterdi. Arakçı, başka bir ülkenin mal varlığına gelecekte ortaya çıkabilecek ilgisiz talepler için el konulmasının “tehlikeli bir emsal” oluşturacağını söyledi.

X hesabından açıklama yapan Arakçı, bu tür uygulamaların uluslararası finans sistemini sarsacağını belirterek, “Hükümetler varlıklara el koymayı normalleştirirse hiçbir ülkenin mal varlığı güvende olmaz. Bunun doğuracağı kaos ne güzel ne de barışçıl olur” ifadelerini kullandı. Trump, perşembe günü Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda Hürmüz Boğazı’nda gemilere, yüklerine veya bağlantılı varlıklara verilecek tüm zararların ABD’nin kontrolündeki İran parasıyla karşılanacağını açıklamıştı. Trump, hangi kaynağı kastettiğini belirtmezken, ABD yaptırımları kapsamında milyarlarca dolarlık İran varlığı dondurulmuş durumda.

SAVAŞIN UZAMASI TRUMP’I GERMİŞ

ABD Başkanı Donald Trump’ın, beşinci ayına giren İran savaşının beklenenden uzun sürmesi nedeniyle giderek daha öfkeli ve hayal kırıklığı içinde olduğu öne sürüldü. ABD basınına konuşan yönetim yetkilileri ve başkana yakın kaynaklar, Trump’ın artık diplomatik çözüm umutlarını büyük ölçüde kaybettiğini ve İran’a karşı daha sert askeri seçenekleri değerlendirmeye açık hale geldiğini söyledi. Amerikan Wall Street Journal gazetesinin haberine göre Trump, Oval Ofis’teki bir toplantıda İranlı liderlere ağır hakaretler yöneltti.

Beyaz Saray’dan üst düzey bir yetkili, Trump’ın Tahran’ın “yalnızca askeri güçten anladığına inandığını” ve “intikam moduna” geçtiğini söyledi. Kaynaklara göre Trump, saldırıları artırmak dışında fazla seçenek görmüyor. Washington’un Ortadoğu’ya ilave asker ve silah sevk ettiği belirtilirken, savaşın yükselen enerji fiyatları, ABD askerlerinin kayıpları ve düşen kamuoyu desteği nedeniyle Trump üzerinde siyasi baskıyı da artırdığı belirtiliyor. Diğer yandan Trump dün Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada, “İran’a yönelik büyük çaplı saldırılar konusunda henüz karar vermedim. İran, gün geçtikçe görüşmelerde daha ciddi bir tavır sergiliyor” ifadelerini kullandı.