İstanbul’un yağış rekorları: Geçmişten günümüze büyük sel felaketleri

İstanbul’da etkili olan sağanak yağışlar, kentin geçmişte yaşadığı sel felaketlerini yeniden gündeme getirdi. Farklı yıllarda meydana gelen taşkınlar nedeniyle birçok bölgede su baskınları yaşanırken can kayıpları ve maddi hasarlar oluştu. İstanbul’un en yağışlı yılları ve tarihe geçen sel felaketleri merak konusu oldu.

İSTANBUL’DA EN ÇOK YAĞIŞ HANGİ YIL YAĞDI?

Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 1950-2025 dönemini kapsayan İstanbul iklim istatistiklerine göre, kentte günlük toplam en yüksek yağış miktarı 10 Eylül 1981 tarihinde 136,1 milimetre olarak kaydedildi.

Bir milimetre yağış, düz bir yüzeyde metrekare başına yaklaşık bir litre suya karşılık geliyor. Buna göre 136,1 milimetrelik yağış, metrekare başına yaklaşık 136,1 litre su düşmesi anlamına geliyor.

Ancak İstanbul’un her noktasında aynı miktarda yağış ölçülmüyor. MGM’nin farklı gözlem merkezlerine ait kayıtları da ilçeler ve istasyonlar arasında önemli farklılıklar olabildiğini gösteriyor.

İSTANBUL’DA TARİHE GEÇEN SEL FELAKETLERİ

İstanbul’un sel geçmişi yalnızca son yıllardaki sağanaklarla sınırlı değil. Kentin tarihsel kayıtlarında 17. yüzyıldan itibaren şiddetli yağışlar, dere taşkınları, fırtınalar ve su baskınlarına ilişkin örnekler bulunuyor.

İstanbul’un tarihini ve topografyasını ele alan çalışmalarda, dere yataklarının taşması ve alçak bölgelerde biriken suların yerleşim alanlarını etkilediği çok sayıda olay aktarılıyor. Özellikle 1960’lı yıllardan itibaren yaşanan sel felaketleri, kentin büyümesiyle birlikte altyapı ve şehir planlamasının önemini de ortaya koyuyor.

1961: ZEYTİNBURNU’NDA EVLER SULAR ALTINDA KALDI

1961 yılının ilk günlerinde etkili olan yağışlar, özellikle Zeytinburnu’nun alçak kesimlerinde su baskınlarına neden oldu. Çukur bölgelerde bulunan evler sular altında kalırken, yağmur sularının tahliyesi kent yaşamı açısından önemli bir sorun olarak öne çıktı.

1965: CADDELER VE MEYDANLAR SUYLA DOLDU

1965 yılının kasım ve aralık aylarında görülen yağışlar, İstanbul’un çeşitli bölgelerinde su baskınlarına yol açtı. Caddeler, sokaklar ve meydanlar sular altında kalırken, 30’dan fazla evin su baskınından etkilendiği kaydedildi.

1968: BİRÇOK SEMTTE SU BASKINLARI YAŞANDI

20 Ağustos 1968’de İstanbul’da etkili olan fırtına ve şiddetli yağış, kentin farklı bölgelerinde hasara neden oldu. Fener, Balat, Cibali, Eminönü, Kumkapı, Kasımpaşa ve Sirkeci’nin de aralarında bulunduğu semtlerde su baskınları yaşandı.

Vatan Caddesi de taşkınlardan etkilenen bölgeler arasında yer aldı. Aynı olay sırasında Kadıköy’de çatılar zarar gördü ve çok sayıda sandal battı.

1974: KÂĞITHANE DERESİ TAŞTI, 3 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ

İstanbul’un geçmişindeki önemli sel felaketlerinden biri Mayıs 1974’te yaşandı. İki gün süren yağışların ardından Kâğıthane Deresi taştı ve çevredeki yerleşim alanları su altında kaldı.

Tarihsel kayıtlara göre felakette 1.000’den fazla ev sular altında kaldı, 3 kişi hayatını kaybetti. Dere kenarında bulunan bir fabrikada da büyük maddi hasar oluştu.

Kâğıthane Deresi çevresinde yaşanan bu olay, dere yataklarının taşkın riski açısından önemini ortaya koyan örneklerden biri olarak kayıtlara geçti.

1981: YAĞIŞ REKORUNUN KIRILDIĞI YIL

1981, İstanbul’un meteorolojik kayıtlarında özel bir yere sahip. Kandilli Rasathanesi ölçümlerine dayanan araştırmada bu yılın yıllık yağış miktarı 1.289 milimetre olarak hesaplandı. MGM’nin günlük yağış istatistiklerinde de 10 Eylül 1981, 136,1 milimetreyle İstanbul’un günlük yağış rekorunun tarihi olarak gösteriliyor.

Aynı yılın ocak ve ağustos aylarında görülen yağışlar da su baskınlarına ve trafik kazalarına neden oldu.

1987: SEL SULARI CAN ALDI

1987 yazında İstanbul’da etkili olan yağışlar, bazı bölgelerde taşkınlara ve altyapı sorunlarına yol açtı. Tarihsel kayıtlara göre sele kapılan 2 kişi boğularak hayatını kaybetti.

Feriköy Deresi çevresinde ve Gaziosmanpaşa’daki altyapı sistemlerinde yaşanan sorunlar nedeniyle bazı caddeler yaklaşık 1,5 metre su altında kaldı. Elektrik dağıtımı ve telefon hizmetlerinde de aksamalar meydana geldi.

2009: İSTANBUL TARİHİNİN EN AĞIR SEL FELAKETLERİNDEN BİRİ

İstanbul’da yakın dönemin en yıkıcı sel felaketlerinden biri, 8-9 Eylül 2009 tarihlerinde yaşandı. İstanbul ve Trakya’yı etkileyen kuvvetli yağışlar, birçok ilçede taşkınlara, su baskınlarına ve ulaşım sorunlarına neden oldu.

İstanbul İtfaiyesinin 8 Eylül 2009 tarihli açıklamasında, Silivri’de mahsur kalan 670, Çatalca’da ise 314 kişi olmak üzere toplam 984 kişinin kurtarıldığı bildirildi.

9 Eylül’de ise selin etkisi Avrupa Yakası’nın farklı bölgelerine yayıldı. İkitelli Basın Ekspres Yolu başta olmak üzere Arnavutköy, Sultangazi, Bağcılar, Eyüpsultan, Esenler, Bahçelievler, Başakşehir ve Büyükçekmece’de su baskınları yaşandı. Ayamama, Tavukçu ve Papaz derelerinin taşmasıyla birlikte bazı yollar ve yerleşim alanları sular altında kaldı.

Sel felaketinin en ağır sonuçlarından biri can kayıpları oldu. Türk Tabipleri Birliğinin sel sonrası hazırladığı rapora göre İstanbul’da Silivri’de 4, Çatalca’da 3, Başakşehir’de 8 ve Küçükçekmece’de 10 kişi olmak üzere İstanbul’da toplam 25 kişi hayatını kaybetti.

Aynı dönemde İstanbul ve Tekirdağ’daki felakette toplam 31 kişinin hayatını kaybettiği, 9 kişinin ise kayıp olduğu yönünde dönemin haberlerinde bilgiler yer aldı. Bu nedenle İstanbul’a ilişkin can kaybı sayısı ile İstanbul ve Tekirdağ’ı birlikte kapsayan toplam sayı birbirinden ayrılmalı.

2009 seli, özellikle Ayamama Deresi çevresindeki yapılaşma ve altyapı sorunlarıyla birlikte değerlendirildi. Felaket, yoğun yağış karşısında dere yataklarının ve su tahliye sistemlerinin taşıdığı riskleri yeniden gündeme getirdi.

2017 İSTANBUL YAĞIŞI

İstanbul’da 27 Temmuz 2017’de etkili olan kuvvetli sağanak, kent genelinde günlük yaşamı olumsuz etkiledi. Kısa sürede yoğunlaşan yağış nedeniyle bazı cadde ve sokaklarda su birikintileri oluştu, ulaşımda aksamalar yaşandı. Özellikle Avrupa Yakası’nda etkili olan yağış, İstanbul’da ani sağanakların yol açabileceği sorunları yeniden gündeme getirdi.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre, 28 Eylül 2017’de Sarıyer Kireçburnu’nda metrekareye 128,9 kilogram yağış kaydedildi. Aynı yıl 27 Temmuz’da yaşanan şiddetli sağanakta ise dolu ve fırtına etkili oldu; bazı yollarda su birikintileri oluştu, trafik ve deniz ulaşımında aksamalar yaşandı. Fırtına nedeniyle 228 ağacın devrildiği, 88 çatının uçtuğu bildirildi.

2026 İSTANBUL SAĞANAĞINDA KAÇ KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ?

İstanbul’da 13 Ekim’de başlayan ve 14 Ekim 2026’da etkisini sürdüren sağanak yağış, kent genelinde su baskınlarına ve ulaşım sorunlarına yol açtı.

İstanbul Valiliğinin açıklamasına göre 14 Ekim günü saat 06.00 ile 20.00 arasında AFAD ve 112 Acil Çağrı Merkezi’ne toplam 2 bin 518 ihbar ulaştı. İhbarların 1.277’si su baskını, 15’i heyelan ve 47’si mahsur kalma olaylarıyla ilgiliydi.

Aynı yağış sırasında iki kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Fatih’in Balat Mahallesi’nde su birikintisine basan 14 yaşındaki bir çocuk elektrik akımına kapılarak yaşamını yitirdi. Sarıyer’in Ayazağa Mahallesi’nde ise yolda düşerek başını çarpan 34 yaşındaki bir kişi, hastanede yapılan müdahalelere rağmen kurtarılamadı.

Verilere göre İstanbul’da son 24 saatte en fazla yağış Beykoz’da ölçüldü. Beykoz’da metrekareye 225,8 kilogram yağış düştü. Eyüpsultan 182,1 kg/m² ile ikinci, Sarıyer ise 174,4 kg/m² ile üçüncü sırada yer aldı.